جرایم عدم ارسال و پرداخت لیست بیمه در مهلت قانونی کارکنان
جرایم عدم ارسال لیست بیمه :
طبق قانون، کارفرمایان موظفند لیست نیروهای تحت بیمه خود را بهصورت ماهیانه به سازمان تامین اجتماعی تحویل و تا پایان ماه بعدی حق بیمه را پرداخت کنند. در صورتی که هر یک از این اقدامات یعنی ارسال و پرداخت، به موقع انجام نشود، بیمهگذار مشمول جریمه خواهد شد.
انواع جریمه ارسال لیست بیمه تامین اجتماعی :
جریمه پرداخت نکردن بیمه تامین اجتماعی در یک ماه دو درصد از دستمزد بوده و در طول یکسال به ۲۴ درصد افزایش پیدا میکنند. بنابراین جریمه عدم ارسال بیمه برای کارفرمایانی که سابقه ارسال لیست و پرداخت حق بیمه مناسبی دارند، کمتر خواهد بود.
- جریمه عدم ارسال لیست بیمه
تمامی کارفرمایان در کارگاهها و شرکتهای خصوصی و دولتی موظف به ارسال لیست بیمه کارکنان به صورت ماهیانه هستند. اگر کارفرما لیست بیمه برخی یا تمام کارمندان خود را در بیش از یک نوبت ارسال نکند، جریمه سنگین میشود.ماده ۱۸۳ قانون کار و رفاه اجتماعی، در این باره میگوید،کارفرمایانی که بر خلاف مفاد ماده ۱۴۸ این قانون از بیمه نمودن کارگران خود خودداری نمایند، علاوه بر تایدیه کلیه حقوق متعلق بهکارگر (سهم کارفرما) با توجه به شرایط و امکانات خاطی و مراتب جرم به جریمه نقدی معادل ۲ تا ۱۰ برابر حق بیمه ، مربوطه محکوم خواهند شد.
- جریمه عدم ارسال لیست کارکنان شامل ده درصد مازاد بر حق بیمه بیکاری و کل حق بیمه است. در هر نوبت، ۱۰ درصد از این دو حق بیمه محاسبه میشود.
- جرائم تامین اجتماعی پس از قطع بدهی قابل احتساب است و از زمانی که بدهی قطعی شود، محاسبه میشود.
- جریمه تاخیر در ارسال لیست بیمه
اگر کارفرما لیستهای ماهانه را بهموقع ارسال نکند، یک جریمه ۱۰ درصدی بر کل حق بیمه و بیمه بیکاری در نظر گرفته میشود. این جریمه به این صورت اعمال میشود :
- وقتی کارفرما از ارسال لیست ماهانه خودداری کند و پس از بازرسی کارگاه بدهیاش مشخص شود، جریمهای برابر با ۱۰ درصد از کل بدهیاش (شامل حق بیمه و بیمه بیکاری) به او تحمیل میشود.
- اگر لیست پرسنل شاغل به هر دلیلی با تأخیر به شعب اجرایی صندوق ارائه شود، جریمه ۱۰ درصدی فقط یک بار محاسبه و مطالبه خواهد شد.
- در کارگاههای پیمانکاری، اگر لیست ماهانه ارسال نشود، کل حق بیمه و بیمه بیکاری محاسبه و یک جریمه ۱۰ درصدی به آن اضافه میشود.
- جریمه عدم پرداخت بهموقع حق بیمه کارگران
پرداخت نکردن یا دیر پرداخت کردن حق بیمه، برخلاف تصور برخی کارفرمایان، جریمهای مستقل از ارسال یا عدم ارسال لیست دارد. بر اساس مقررات سازمان تأمین اجتماعی :
- برای هر ماه تأخیر در پرداخت حق بیمه، مبلغ بدهی مشمول ۲ درصد جریمه افزایشی میشود.
- این جریمه تجمیعی است، یعنی اگر چند ماه پرداخت انجام نشود، جریمهها روی هم انباشته میشوند.
3-3- در نهایت، اگر تا یک سال پرداخت انجام نشود، میزان جریمه به ۲۴ درصد از مبلغ بدهی خواهد رسید.
نکته : اگر کارفرما در پرداخت حق بیمه دچار مشکل مالی است، حتماً باید لیست بیمه را بهموقع ارسال کند، چون ارسال لیست از بروز جریمه عدم ارسال جلوگیری میکند. در این شرایط، میتوان از سازمان تأمین اجتماعی درخواست تقسیط بدهی یا حتی بخشودگی بخشی از جریمهها را داشت.
۴- جریمههای ناشی از بازرسی کارگاه
بازرسان سازمان تامین اجتماعی به صورت برنامهریزیشده یا در پاسخ به شکایت کارگران، از کارگاهها بازدید میکنند و وضعیت اجرای قوانین کار و تأمین اجتماعی را بررسی میکنند. در صورت مشاهده هرگونه تخلف، گزارش رسمی تنظیم شده و کارفرما ملزم به رفع نواقص و پرداخت جریمه خواهد بود.از مهمترین تخلفات قابل پیگیری در بازرسی کارگاه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم بیمهکردن کارگران : یکی از شایعترین تخلفات که جریمهای معادل کل حقبیمه پرداختنشده بههمراه ۱۰ درصد جریمه و ۲ درصد خسارت تأخیر ماهانه در پی دارد.
- پرداخت نکردن حداقل حقوق قانونی : در صورت اثبات این تخلف، کارفرما موظف به پرداخت مابهالتفاوت حقوق و مزایا همراه با جرائم نقدی است.
- عدم رعایت اصول ایمنی و بهداشت کار: در صورت بروز حادثه یا گزارش رسمی، کارفرما باید خسارات وارده به کارگر را پرداخت کرده و مشمول جریمه سنگین از سوی اداره کار و تأمین اجتماعی میشود.
- نداشتن لیست حقوق و دستمزد شفاف : نبود اسناد پرداختی منظم یا مغایرت با لیست بیمه ممکن است منجر به تعلیق معافیتها و جریمههای مالیاتی نیز شود.
با توجه به اینکه بازرسیهای کارگاه بدون اطلاع قبلی انجام میشود، لازم است کارفرمایان همواره اسناد مالی، لیست بیمه، قراردادهای کار، و رعایت اصول ایمنی را بهروز نگه دارند تا از جرائم سنگین جلوگیری کنند. بیتوجهی به این موضوعات میتواند علاوه بر تحمیل هزینه، موجب ایجاد سابقه تخلف در پرونده کارفرما و سختتر شدن مراحل دادرسی و دفاع در مراجع حل اختلاف شود.
5- جریمه های تاخیر در پرداخت حق بیمه مشاغل آزاد و اختیاری :
حق بیمه مشاغل آزاد و اختیاری به طور کامل بر عهده شخص بیمهگذار است. در بیمههای اجباری، بخشی از حق بیمه توسط کارفرما و بخشی توسط کارگر پرداخت میشود. حداکثر مهلت پرداخت حق بیمه اختیاری تامین اجتماعی بسته به انتخاب بیمهگذار میتواند ماهانه، سهماهه، ششماهه یا سالانه باشد. در صورت تاخیر در پرداخت بیمه اختیاری، جریمهای بین ۲ تا ۱۰ درصد بسته به مدت تأخیر اعمال میشود، بهطوری که برای هر ماه دیرکرد، ۴ درصد متوسط دستمزد دو سال اخیر به اضافه ۱ درصد به حق بیمه افزوده میشود.
6-پیامدهای اشتباه (یا پنهانکاری) در ارائه لیست بیمه :
در بسیاری از شرکتها، سهواً یا حتی عمداً برخی کارکنان در لیست بیمه ارسال نمیشوند. اما این کار ریسکهای حقوقی و مالی بالایی دارد. رایجترین خطاها و میزان جریمه آنها بشرح زیر است :
1-6- بیمه نکردن یک یا چند کارگر (پنهانکاری) :
مثال رایج :کارفرما برای ۲ کارگر قراردادی بیمه ارسال نمیکند چون فکر میکند موقتی هستند یا حقوق نقدی میگیرند.
جریمه : براساس ماده ۹۷ قانون تأمین اجتماعی، برای هر نفر، جریمهای معادل ۲ برابر حق بیمه متعلقه تعیین میشود. اگر حق بیمه ماهانه فردی ۲ میلیون تومان باشد، جریمه او ۴ میلیون تومان خواهد بود.
2-6- ارسال ناقص یا با تأخیر لیست بیمه :
مثال رایج : لیست ماهانه ارسال میشود، اما برخی کارمندان تازهوارد در لیست نیستند یا با یک ماه تأخیر وارد لیست میشوند.
جریمه :
الف - مابهالتفاوت کامل حق بیمه باید پرداخت شود.
ب – ۲ درصد جریمه تأخیر ماهانه هم برای هر ماه محاسبه و به بدهی اضافه میشود.
- بازرسی سازمان تأمین اجتماعی :
مثال رایج : بازرسان بهصورت سرزده دفاتر شرکت را بررسی میکنند و متوجه میشوند افراد بیمهنشده در محل حضور دارند.
جریمه :
الف - جریمه سنگین (همان ۲ برابر حق بیمه)
ب - مطالبه مابهالتفاوت حق بیمه
پ- در صورت تکرار یا اثبات عمدی بودن، تبعات کیفری و تشکیل پرونده حقوقی
4-6- شکایت کارگر بیمهنشده :
مثال رایج : کارگری که حقوق میگرفته اما بیمه نشده، از شرکت شکایت میکند.
جریمه :
الف - بازرسی سریعتر انجام میشود.
ب - جریمه و مطالبه حق بیمه حتی تا چند سال گذشته
پ- امکان بستهشدن حسابهای شرکت در صورت عدم همکاری
راهکار برای کاهش جریمه :
اگر اشتباه شما سهوی بوده و هنوز کشف نشده :
الف - فوراً لیست بیمه ماه جاری را اصلاح کنید یا لیست تکمیلی تحت عنوان “اصلاحیه” بفرستید.
ب - به شعبه تأمین اجتماعی مراجعه کرده و با مستندات (حضور و غیاب، فیش، قرارداد) توضیح دهید.
پ- در صورت اثبات اشتباه غیرعمدی، سازمان میتواند از بخشی از جریمه صرفنظر کند یا تخفیف بدهد .
روش بررسی جریمه عدم ارسال لیست بیمه تامین اجتماعی :
برای مشاهده جرایم بیمه تامین اجتماعی عضو سامانه سازمان تامین اجتماعی شوید . در این سامانه اطلاعات دقیق درباره خدمات مختلفی از جمله مشاهده جرایم، آگاهی از میزان بدهیها، اطلاعیههای مهم، اطلاعات کامل درباره رد نشدن بیمه، گزارشها و آمارهای ابلاغ احکام، و نمایش بدهیهای ابلاغ شده کارگاهها را برای کارفرمایان ارائه میدهد.
مهلت ارسال لیست بیمه چقدر است؟
برای هر ماهی که کارمندان با شما همکاری داشتهاند، تا آخرین روز ماه بعدی فرصت دارید که لیست بیمه را ارسال و حق بیمه را پرداخت کنید. بعد از این تاریخ مشمول جریمههای عدم ارسال به موقع لیست بیمه میشوید. مثلاً برای ارسال لیست بیمه اردیبهشت ماه، تا پایان خرداد وقت دارید و از اولین روز تیرماه جریمه ۲-۱۰ درصدی شامل حال شما خواهد شد.
توجه :
الف - به طور کلی، مهلت ارسال لیست بیمه تا پایان آخرین روز ماه بعد است. یعنی اگر ماه ۳۱ روزه باشد، تا پایان روز ۳۱ ام ماه بعد فرصت دارید تا لیست بیمه را ارسال کنید.
ب – برای ایام تعطیلات رسمی، اگر آخرین روز ماه، تعطیل رسمی باشد، مهلت ارسال لیست به اولین روز کاری بعد از تعطیلات موکول میشود. به عنوان مثال، اگر ۳۱ فروردین تعطیل باشد، شما تا روز شنبه (اولین روز کاری بعد از تعطیلات) فرصت دارید لیست بیمه را ارسال کنید.
بخشودگی و معافیت جریمه عدم ارسال بیمه :
اگر کارفرما به دلیل تاخیر یا عدم ارسال لیست بیمه، همچنین تاخیر در پرداخت حقبیمه یا عدم پرداخت آن مشمول جریمه شود، در صورتی که اصل حقبیمه و بیمه بیکاری را قبل از صدور صدور اجراییه به صورت کامل پرداخت نماید، مشمول ۳۰ درصد بخشش جریمه بیمه تامین اجتماعی خواهد بود. بعد از صدور اجراییه، بخشودگی جرایم بیمه تامین اجتماعی لغو و علاوه بر آن یک بیستم بدهی به عنوان نیمعشر اجرایی به کارفرما تعلق خواهد گرفت. همچنین در سال های گذشته تامین اجتماعی بخشنامه بخشودگی جرایم تامین اجتماعی را با موضوع مشوق های حمایت از تولید، حفظ و ایجاد اشتغال ارائه کرده است .
مشمولین این بخشودگی شامل کارفرمایان کارگاههای تولیدی، صنعتی، معدنی، کشاورزی، خدماتی و اصناف و شرکتهای دانش بنیان دارای تعداد کارکنان کمتر از (۵۰) نفر و بنگاههای اقتصادی دارای تعداد کارکنان (۵۰) تا (۱۰۰) نفر میباشد.
برای برخورداری از این بخشودگی، کارفرما باید دارای دو شرط زیر باشد :
الف - حداقل به مدت یک سال پس از زمان تقسیط بدهی نسبت نیروی انسانی کارگاه خود را کاهش ندهد یا به عبارتی دیگر نیروی انسانی را حفظ نماید یا افزایش دهد.
ب - کارفرما نباید کاهش نیروی انسانی داشته باشد و بایستی اشتغال را حفظ نموده باشد.
توجه :
1-ب - در مواردی که تعداد کارکنان شاغل در کارگاه فعال نسبت به لیست اسفند ماه به واسطه بازنشستگی از کارافتادگی و یا فوت بیمه شده تقلیل یافته باشد، مانع از بهره مندی کارگاههای مشمول از تسهیلات بخشودگی جرائم نمی گردد.
2-ب- کارگاههایی که در اسفند ماه فاقد لیست ارسالی میباشند، تعداد بیمه شدگان آخرین لیست ماه منتهی به اسفند ماه مبنای تعیین نیروی انسانی کارگاه قرار میگیرد.
3-ب- برای ثبت درخواست بخشودگی جرایم تامین اجتماعی در سامانه eservices.tamin.ir تامین اجتماعی از منوی «کارفرمایان» گزینه «خدمات کارفرمایان » و سپس «درخواست بخشودگی جرایم» را انتخاب کنید. در صورتی که بخشنامه جدیدارائه شود، از این طریق می توانید درخواست بخشودگی جرایم را ثبت کنید.
